ekantipur

माइतीघर मण्डलाको बाटो ओहोरदोहोर गर्दा प्रत्येकपल्ट यौटा होर्डिङ बोर्डले ध्यान तान्छ । '१३२४६: हामी सम्झिरहने छौं' कनक दीक्षितको हस्ताक्षरसहितको यो बोर्डमा हिंसात्मक द्वन्द्वको एक दशकमा ज्यान गुमाउने नेपालीहरूको सङ्ख्या अङ्कित छ, जसको पल-पल सम्झनाले हामीलाई झस्काइरहन्छ ।

पहिलो एसिया भ्रमणका क्रममा बुधबार दक्षिण कोरिया प्रस्थान गर्नुअघि अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाले चीनको ग्रेटवाल अवलोकन गरे । 'यो जादुमयी छ', उनको सार्वजनिक प्रतिक्रिया थियो ।

छैठौं पटक परिवर्तन गरिएको कार्यतालिका पालना गर्न संविधानसभाका विषयगत समितिहरू पुनः एकपटक असफल भएका छन् ।

२०६६ कार्तिक २८ - भर्खरै सम्पन्न भारत भ्रमण सकेर फर्केका एमाले अध्यक्ष झलनाथ खनाल राष्ट्रपतिको कदमका सम्बन्धमा साझा संकल्प प्रस्तावका पक्षमा देखिनुभएको छ । उहाँसँग राजनीतिक गतिरोधलगायत समसामयिक विषयवस्तुमा केन्दि्रत रहेर कान्तिपुरका गोपाल खनाल र राजेन्द्र फुयालले शनिबार बिहान गरेको कुराकानीको सारसंक्षेप-

हामी छिट्टै शान्ति र संविधान निर्माण प्रक्रियामा अघि बढ्न चाहन्छौं । हाम्रो त्यही आग्रह छ । तर अहिलेसम्म सरकारले त्यसतर्फ कुनै सकारात्मक पहल गरेको छैन । सायद त्यही कारण हामी चाँडै अर्को चरणको आन्दोलन घोषणा गर्न बाध्य हुनेछौं ।

काँग्रेसलाई संगठनात्मक र विचारका दृष्टिकोणले लोकतान्त्रिक बनाउन लागेका नरहरी आचार्यसंग कान्तिपुरका हरिबहादुर थापा र कुलचन्द्र न्यौपानेले गरेको कुराकानी:

दक्षिण अफि्रकामा संविधानसभाको निर्वाचन प्रक्रिया सुरु हुँदा जमिनमा बस्ने अपि|mकीको व्यापक सहभागिता भए पनि समुद्री तटका माझीहरूको थिएन ।

नेकपा माओवादीले आगामी शासनको स्वरूप राष्ट्रपति प्रणाली हुनुपर्ने प्रस्ताव गरेको छ । किन ? यसको जवाफको खोजी अहिले जनसरोकारको विषय भएको छ । राजतन्त्रको अन्त्यपछि गणतन्त्र स्थापना भएको छ । यो परिवर्तनलाई सम्बोधन गर्ने शासन प्रणाली प्रधानमन्त्रीय प्रणाली हुन सक्दैन । शक्तिशाली केन्द्र र अधिकारसम्पन्न प्रदेशको भावनालाई यसले समेट्न सक्दैन ।

समकालीन राजनीति, समाजको अर्थतन्त्रको विकासक्रममा शक्ति सन्तुलनका आधारमा विभिन्न शक्तिहरूलाई व्यवस्थित गर्नका लागि र विगतको समीक्षा, वर्तमानको आवश्यकता दिशानिर्देश गर्न संविधान आवश्यक पर्छ ।

संविधानसभामा बुधबारदेखि मौलिक हक तथा राज्यका निर्देशक सिद्घान्तमाथिको बहस सुरु भएको छ ।

नयाँ संविधानमा अपरिवर्तनीय व्यवस्था आवश्यक छ/छै्रन भन्नेमा राजनीतिक बहस सुरु भएको छ । राजनीतिक गतिरोधका कारण संविधानसभाका विषयगत समितिका बैठकहरू पनि पात्लिन थालेका छन् ।

संविधानसभाभित्र नयाँ संविधानमा उल्लेख गनुपर्ने धेरै मुद्दा विवादित छन् । त्यस्ता विषयमा सर्वसाधारणको कमै चासो हुने गर्छ ।

सुभासद नभएको भए सीता गुरुङ तेह्रथुमको गाउँमा एउटा 'एनजीओ'को प्रमुख भएर बस्थिन् । तर पैसा कमाउन होइन । हिंसा र पीडाबाट दबिएका महिलाको उत्थानका निम्ति ।

दक्षिण एसियाको एउटा कुनो नेपालका नेपाली कामदारले मध्यपूर्वी खाडी मुलुक कुवेतबारे अलिक ज्यादा रूपमा जानकारी पाएको एक दशक पूरा भएको छ ।

'पुलिस दाइको कमाइ' शीर्षक लेखमा ट्राफिकसँग जोडिएको विषयमा आपत्ति जनाउँदै एक ट्राफिकले फोन गरे- 'हामी सडकमा खट्नेले कति दुःख खेपिरहेका छौं, त्यसबारे किन लेख्नुभएन ?'