रामगाड -दैलेख, पुस ४ -
दक्षिण कणर्ाली नदी र उत्तर रामगाड खोलाबीचको सानो रामगाड बजार ठूलो जोखिममा छ । नदी र खोला बगरमै रहेको यो बजार कुनै पनि बेला डुब्न र बग्न सक्ने स्थितिमा छ ।
अछाम र दैलेखका बासिन्दाले जीविका चलाउन जोखिम मोलेर साततला १ स्थित उक्त खोलाको बगरमा बजार सञ्चालन गर्दै आएका छन् । तर कसैले सुरक्षा चासो देखाएका छैनन् । घर बस्ती छोएर बग्ने रामगाढ खोला बजारतिर बढ्दै छ । 'तलबाट कणर्ाली उर्लेर बजारतिर आउँछ । माथिबाट रामगाड खोलाको बाढी', यस्तो जोखिममा होटल व्यवसाय चलाएर बसेका गणेशबहादुर शाहीले भने, 'के गर्नु ? जोखिमै भए पनि खोलामै बस्नुपरेको छ ।'
खोला र नदीनजिकै अहिले झन्डै एक सय ५० घर बनिसकेका छन् । अझै पनि बगरछेउमा घर थपिने क्रम रोकिएको छैन । बजारका धेरै घर धेरैपटक खोलाको बाढीले बगाइसकेको छ । स्थानीयले मुस्किलले ज्यान जोगाउँदै आएका छन् । यस्तो अवस्थाको बजार धेरैले देखे-नदेखेझँै गर्दै आएको स्थानीयले बताए ।
'धेरै सरकारी कर्मचारी, हाकिम र नेता यहाँ आउँछन्, जान्छन् । तर यहाँको समस्याबारे कसैले चासो दिएका छैनन्', शाहीले भने । कणर्ाली नदी र राखगाडखोलाको संगमस्थलमा रहेको यो ठाउँमा सुर्खेत-जुम्ला-कालिकोट जोड्ने सडकको पुल १० वर्षदेखि निर्माणाधीन छ । बनाउन थालेको पुलका धेरै सामानसमेत खोलाले बगाउँदै आएको छ ।
ठूलो भीरबाट आउने पहिरो र डुबानको उच्च जोखिम नियन्त्रणको प्रयाससमेत भएको छैन । तटबन्ध अभावले वषर्ाका बेला खोला बस्तीतर्फ छिरेर बजार डुबाउँदै आएको छ । डुबानबाट दर्जनौं पसल प्रभावित छन् ।
नदी र खोलाको दोभानमा रहेको उक्त बजारमा यो वर्ष जेठ अन्तिम सातातिर अचानक पसेको बाढीले २५ लाख बराबरको क्षति पुर्याएको थियो । तर तटबन्धका लागि जिल्लामा योजना माग गरेको वर्षौं बितिसक्दासमेत अझै सुनुवाइ नभएको स्थानीयको गुनासो
छ । 'डुबानको मात्र समस्या छैन, भीरबाट पहिरो खस्ने डर उस्तै छ', स्थानीय नैनबहादुर शाहीले भने ।
रामागाड पश्चिम दैलेखको लकान्द्र, लयाटीबिन्द्रासैनी, तोलीजैसी, विशाला, चामुन्डा, जम्बुकाध, सात्तला र अछामको भैरवस्थान गाविसको मुख्य बजार हो । माथिल्लो कणर्ाली जलविद्युत् परियोजनाको वातावरणीय प्रभाव अध्ययनले यो बजारलाई अति प्रभावित अर्थात कुनै पनि बेला बग्ने क्षेत्र मानेको छ । 'नियन्त्रण प्रयास नभए ठूलो धनमालका साथै मानवीय क्षति धेरै टाढा छैन', अर्का स्थानीय पूर्ण थापाले खतरा औँल्याए ।
विपतका दृष्टिले जोखिमपूर्ण स्थान हुँदा यहाँको बजार र बस्ती विस्तारमा रोक लगाउनुपर्ने जिल्ला विकास समितिका कार्यक्रम अधिकृत पदम सापकोटाले बताए ।
प्रकाशित मिति: २०६९ पुस ५ ०९:०७
तपाईंको प्रतिकृया
Today's Paper
The Kantipur in Print
FROM THE PAST 7 DAYS
ENTER KEYWORD OR DATE
अविन
रोकिराख्या हैन भन्या !...
चढिराख्या बाइक हरायो क्या !